Search

Çka është ‘Black Friday’?

‘Black Friday’ apo e ‘Premtja e Zezë’ është një emër joformal për ditën pasardhëse të ‘Dita e Falënderimeve’ në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, e enjtënta e katërt të nëntorit, e cila është konsideruar si fillimi i sezonës për blerje gjatë Krishtlindjeve që nga viti 1952.

Shumica e shitësve të mëdhenj hapen shumë herët dhe mbyllen në orët e vonshme të mbrëmjes ku ofrojnë shitje promocionale.

E ‘Premtja e Zezë’ në ditët e sotme është dita më e ngarkuar tregtare e vitit në Shtetet e Bashkuara që nga viti 2005, gjithashtu konsiderohet si dita më e ngarkuar për blerje gjatë tërë vitit. Tregime të ngjashme rishfaqen nga viti në vit në këtë kohë, duke portretizuar histerinë dhe mungesën e stokut, duke krijuar një gjendje reagimi pozitiv.

Në vitin 2014, vëllimi i shpenzimeve në të ‘Premtja e Zezë’ ra për herë të parë që nga recesioni i vitit 2008. 50.9 miliardë dollarë u shpenzuan gjatë fundjavës së 4-ditore të ‘Premtja ë Zezë’, 11 për qind më pak se një vit më parë. Megjithatë, ekonomia e SHBA-së nuk ishte në një recesion. Zvarritja e Krishtlindjeve është përmendur si një faktor për të zvogëluar rëndësinë e ‘Premtja e Zezë’, pasi shumë shitës me pakicë tani kanë shpërndarë promovimet e tyre gjatë gjithë muajit nëntor dhe dhjetor, në vend që t’i përqendrojnë ato në një ditë të vetme tregtare.

Dëshmia më e hershme e frazës e ‘Premtja e Zezë’, është zbatuar në ditën pas ‘Dita e Falenderimeve’ në një kuptim tregtar, mendohet që termi ka origjinën në Filadelfia, ku është përdorur për të përshkruar trafikun e rëndë dhe shkatërrues të këmbësorëve dhe automjeteve që do të ndodhin ditën pas ‘Dita e Falënderimeve’. Ky përdorim daton të paktën që nga viti 1961. Më shumë se njëzet vjet më vonë, ndërsa fjala u përhap më shumë, një shpjegim popullor u bë që kjo ditë përfaqësonte pikën në vitin kur shitësit filluan të kthejnë një fitim.

Ka pasur njoftime për dhunën që ndodh ndërmjet blerësve në të ‘Premtja e Zezë’. Që nga viti 2006, janë raportuar 7 vdekje dhe 98 plagosje në të gjithë Shtetet e Bashkuara. Është e zakonshme që blerësit e mundshëm të kalojnë gjatë festës së ‘Dita e Falënderimeve’ në një përpjekje për të siguruar një vend para vijës për të pasur një mundësi më të mirë për të marrë sendet e dëshiruara.

Që nga fillimi i shekullit të XXI, ka pasur përpjekje nga shitësit me origjinë në Shtetet e Bashkuara që ta përhapin e ‘Premtja e Zezë’ në vendet tjera anembanë botës. /Gazeta Ekonomia