Search

Hamza për FMN: Reformat e FMN-së ndihmuan ruajtjen e stabilitetit ekonomik dhe financiar në vend

Ekonomia e Kosovës është rritur në një mesatare prej 3.4 për qind që kur vendi deklaroi pavarësinë e saj në vitin 2008. Rritja e saj është mbështetur nga bashkësia ndërkombëtare, përfshirë Fondin Monetar Ndërkombëtar (FMN), si dhe nga vetë populli i saj që punon jashtë vendit.

Biseduam me Bedri Hamza, i cili ishte Guvernator i Bankës Qendrore të Kosovës (BQK) në kohën e intervistës dhe tani është ministër i Financave, për atë që çfarë Kosova ka arritur deri tani dhe cilat janë problemet me të cilat duhet të merret.

Vendi juaj është nën një Program të mbështetur nga FMN që nga viti 2015. Cilat janë arritjet kryesore ekonomike të tij?

Kemi pasur disa programe të mbështetura nga FMN, të cilat ndihmuan Kosovën në krijimin e legjislacionit modern të standardeve më të larta, në ndjekjen e reformave strukturore dhe në ndërtimin e kapaciteteve njerëzore. Veçanërisht ne e vlerësojmë rolin e FMN-së për të na ndihmuar në ndërtimin e kapaciteteve.

Këto reforma ndihmuan ruajtjen e stabilitetit ekonomik dhe financiar, por procesi nuk ka qenë gjithmonë i lehtë.

Çfarë mendoni se është detyra më urgjente që Kosova duhet të kryejë për të përshpejtuar rritjen dhe për të sjellë të ardhurat e saj më afër me pjesën tjetër të Evropës? Cilët sektorë ekonomikë duhet të zhvillohen në radhë të parë?

Qeveria kosovare duhet të vazhdojë me reformat strukturore për të trajtuar sfidat e saj kryesore: deficiti i lartë tregtar, deficiti i llogarisë rrjedhëse dhe papunësia e lartë. Por ndërkohë që sektori publik duhet të krijojë infrastrukturë të përshtatshme ligjore dhe fizike, shoferi i rritjes duhet të jetë sektori privat.

Ne duhet të përqendrohemi në forcimin e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme, sektorin bujqësor, energjinë dhe natyrisht minierat. Ka gjithashtu hapësirë ​​për zhvillimin e turizmit alpin. Megjithatë, fokusi kryesor duhet të jetë në ndërmarrjet e vogla dhe të mesme.

Rritja e Kosovës mbështetet në masë të madhe në remitancat nga diaspora e saj, duke numëruar rreth një të tretën e popullsisë së vendit. Megjithatë këto dërgesa mund të dëmtojnë vullnetin e njerëzve për të investuar në arsim ose për të kërkuar punë. Çfarë mund të bëjë vendi për të siguruar që këto remitanca të vihen në përdorim produktiv?

Kosova po pranon një sasi të konsiderueshme të remitancave, gjë që është një kontribut i madh në zhvillimin e saj ekonomik. Këto remitanca kanë rezultuar me rritje të konsumit si dhe investime, kryesisht në pasuri të patundshme.

Por ka ardhur koha për të vlerësuar se si mund të modernizojmë remitancat në investime dhe gradualisht të zëvendësojmë remitancat me prodhimin vendas. Kjo është gjithashtu e nevojshme, sepse siç ndodh zakonisht, lidhjet e largëta familjare kanë tendencë për t’u thyer në afat të gjatë, kështu që është mjaft e mundur që remitancat të ulen me kalimin e kohës.

Për momentin, ne duhet të punojmë për të bindur diasporën tonë për të investuar kapitalin e tyre në Kosovë. Disa kosovarë kanë zhvilluar ndërmarrje të suksesshme në vendet ku ata jetojnë dhe ata mund të investojnë kapitalin e tyre si dhe njohuritë e tyre në Kosovë. Ne e inkurajojmë këtë duke ofruar një normë të ulët tatimore. Përveç kësaj, Kosova ka një fuqi punëtore të mjaftueshme, të re dhe shumë të kualifikuar, që është më e lirë sesa në vende të tjera.

Disa nga fushat ku Kosova ka nevojë për përmirësim janë forcimi i sundimit të ligjit dhe çrrënjosja e korrupsionit. Si mendoni se kjo mund të vazhdojë në Kosovë?

Në përgjithësi, Kosova duhet të investojë politikisht dhe ekonomikisht në institucione që garantojnë ekzistencën e sundimit të ligjit. Gjithashtu, ka hapësirë ​​për të zgjeruar rolin e shoqërisë civile.

Një fushë e veçantë e reformës është sistemi i prokurimit publik. FMN këtu na ndihmoi në përpjekjet tona për të trajtuar këto sfida.

Duke parë dy vitet e fundit, cila ishte eksperienca juaj personale me FMN?

Bashkëpunimi im me FMN filloi 10 vite më parë. Gjatë kësaj kohe, ne negociuam katër programe me FMN-në që përfshinin reforma strukturore dhe gjithashtu shfrytëzuam FMN-në për zhvillimin e kapaciteteve. Prioritet i FMN-së, me të drejtë, është ruajtja e stabilitetit ekonomik dhe financiar. Por unë mendoj se krijimi i prioriteteve vendore të një vendi duhet të jetë puna e Qeverisë. /Gazeta Ekonomia

Ky është artikull i pesti nga seria e intervistave me politikëbërësit nga Evropa Qendrore, Lindore dhe Juglindore. Qeveritarët e bankave Qendrore dhe ministrat e Financave diskutojnë se si po i bëjnë vendet e tyre në afrimin me Evropën Perëndimore. Cilat janë pengesat kryesore për të arritur të njëjtat standarde të jetesës në Lindje si në Perëndim? Kjo intervistë është kryer gjatë Konferencës mbi Qeverisjen Ekonomike në Evropë, që u mbajt në Dubrovnik, Kroaci, në korrik 2017.